Yazar kime denir ? Edebiyat nedir ?
Yaşadığız ülkenin edebiyatından ve yazarından dünyaya
bakmak biraz zor , biraz ürkütücü bir o kadar da yol göstericidir. Toplumsal
olan her şey sanata ve edebiyata yansır. Bu yansıma bazen yüzeysel bazen
derinseldir. Edebiyat mesela , hayattır. Hayatın bir ucundan yakalar insanı. Bu
yakalama yeri gelir insanı bir yokluktan varlığa , bir açlıktan bir doyumluğa ulaştırır.
<!--more-->Bunu yaparken insanın duygusundan, inançlarından ve değerlerinden yararlanır.
Edebiyat kendi içerisinde dönemlere ayrılsa da
bir bütün olarak bir şeye tutunmalıdır, o da tek ve değişmez olan İNSAN’ dır. İnsanı temel almayan edebiyat kendini
kanıtlayamadan yok olmuştur, olacaktır da. Örneğin edebiyatımızda yer alan
dönemlerin çoğu zaman- insan ilişkisini
koruyamadığından unutulmaya yüz tutmuştur. O dönemleri yaratan yazarlar bu
unutulmanın başında gelir.Yazarlar, edebiyatı şekillendiren önemli etkendir. Yol gösterici olmanın ötesinde
görevleri vardır. Örneğin insanı anlatırken insanı yeniden tanımlamak ve insandan yola çıkarak toplumu tanımlamak ve
şekillendirmek gibi son derece önemli görevleri vardır. Son olarak bir ülkenin siyasetinden ve siyasetçisinden çok o ülkenin yazarı,
sanatçısı konuşulur.Küçük bir not : Bu yazıda insan temele alınmıştır ve onun üzerinden
edebiyat ve yazar konuşulmuştur.
Bu yıl içinde düzenlenen
Adnan Binyazar ve Emin Özdemir’in konuşmacı olarak yer aldığı 12. Ankara Öykü
Günleri ( 11 Şubat 2012 ) ‘nden
yazar ve edebiyat hakkında konuşmaları;
Adnan Binyazar :Yazar aç milyonlar için yazmıyorsa yazar olamaz. Her yazar bir toplum içinde yazar. Toplumun
sözcüsüdür. Yazar bunu iş edinen, sorumluluk duyan insandır. Politikacılar gibi
seçilmiş insan değildir. Kendi çıkarı için yazmaz. Özgür kalmak zorundadır. Hem
toplumun özgürlüğü hem kendi özgürlüğü için savaşmak zorundadır. Beynini
özgürleştiremezse kimliğine sanatsal kimlik kazandıramaz. Dostoyevski 4 yıl
Sibirya’da kürek cezası çekti. Ama hiç taviz vermedi. Kişiliği ne
gerektiriyorsa onu yaptı.
Yazar
toplumun bir özetidir. Geçen gün okuyordum; Fuentes, eğer bir şairle yazdığı
dili kullanan toplum arasında bir duygu akışı olmuyorsa o şairde bir sorun var
demektir, diye yazmış.Yazar
aktarıcı değil, duyumsatıcıdır. Elif Şafak gibilerin kitaplarının okunması okur
tarafı için de ayıptır. Okur sorunumuz var. Gerçek okur olsa Elif Şafak gibiler
yazamaz. Romancı diye sokakta gezemez.Okuru
avlamaya çalışıyorlar. Avlanmak okura yakışır mı?Orhan
Pamuk, Nobel Ödülü’nü politik angajeyle aldı. Bunları demezsen alamazsın
dediler. Güdümlülük, sanatın ölümü demektir. Yaşar Kemal varken Nobel ödülü
başka bir Türk yazara verilmemeliydi.Düşünce ve
kişilik cinsiyetsizdir. Yazarın erkeği kadını olmaz.Edebiyat
öğretmez, doğru, ama edebiyatın öğrettiğini hiç kimse öğretemez.Emin Özdemir : Edebiyat evsizlere ev, açlara yemek, işsizlere iş bulmaz
ama onları insanlaştırmaya yardımcı olur. Bütün bunları elde edebilecek bilinç
verir. Odağında insanın olmadığı bir roman, bir şiir olamaz. Edebiyatın temel
işlevi insana insanı anlatmasıdır. Toplumumuz sorunlar yumağıdır. Bir de roman
ve şiirimizin toplumla kan bağını koparmış olması buna eklenince büyük bir
sorunla karşı karşıya olduğumuz görülür. Dağlarca, gerçek sanat yapıtı bir saat
gibi içinde bulunduğu zamanı, bir pusula gibi gidilecek yönü gösterir, der.
Milyonlarca
insan kitap okuyor, sinemaya, tiyatroya gidiyor. Acaba niçin? Çünkü insan
kendisi olmak istiyor. İçinde olduğu çağın, bağlı olduğu toplumun bir parçası
olmak istiyor.Edebiyat
yapıtı bir dil işidir. Dili yaratıcı bir şekilde kullanma işi. Bugün, gündelik
dilin, ortak dilin söz dağarcığıyla roman, öykü yazan yazarlar var. Kuru, takır
tukur bir dil bu. Dolayısıyla insanın yüreğinde titreşim yaratmayan yazarlar.Edebiyat
insanın insanlaşması için insanı insana anlatır. Acı çeken, ezilen, horlanan
insanı anlatıyor. Ama öyle anlatıyor ki anlatım dili okuyanı alıp götürüyor.
Dilin öte yanına geçmektir yazarı gerçek yazar yapan.Yazar
bedeninin sıcaklığını halktan almıyorsa o yapıt edebiyat yapıtı olmaz. Yabancı
dilde roman yazıp sonra Türkçeye çevirten ve kendilerine yazar diyen insanlar
var. Yazar, “Niçin?”, “Kimin için?”, “Nasıl?” sorularını yanıtlayarak yazmalı.
Yazarlar, bazı şeyleri söylemek için değil, nasıl söylerim diye yazarlar.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder